ഭാഗ്യരേഖ
എഴുത്ത്: അനിഷ എം. എ.
“അടുക്കളയിൽ പാത്രം കഴുകിവെച്ചിട്ട് ആ തുണികളൊക്കെ ഒന്ന് അലക്കി നിവർത്തിയിടടി മടിയച്ചി! എപ്പോ നോക്കിയാലും ആ ഫോണും നോക്കിയിരിക്കാൻ മാത്രം എന്ത് വലിയ കാര്യമാ നിനക്കുള്ളത്?”
ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയുടെ ഉഗ്രമായ ആക്രോശം കേട്ടാണ് മായ ഞെട്ടിയുണർന്നത്. പുലർച്ചെ മുതൽ തുടങ്ങിയ പണികളുടെ ക്ഷീണത്തിൽ അടുക്കളത്തിണ്ണയിൽ ഒന്ന് കണ്ണടച്ചതായിരുന്നു അവൾ.
ഭയം കൊണ്ട് വിറയ്ക്കുന്ന തന്റെ രണ്ട് മക്കളെയും നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ച് അവൾ വീണ്ടും ആ ഇരുണ്ട അടുക്കളക്കോണിലേക്ക് നടന്നു. ജനൽപ്പാളികളിലൂടെ അരിച്ചെത്തിയ വെയിൽത്തുണ്ടുകൾക്ക് പോലും അവളുടെ സങ്കടങ്ങളെ തൊടാൻ മടിയുള്ളതുപോലെ തോന്നി.
വിവാഹം കഴിഞ്ഞ നാൾ മുതൽ മായ അനുഭവിക്കുന്നത് നരകതുല്യമായ ജീവിതമാണ്. പ്രണയത്തിന്റെ നിമിഷങ്ങളോ സാന്ത്വനത്തിന്റെ വാക്കുകളോ അവൾക്ക് ആ വീട്ടിൽ ഒരിക്കലും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.
ഭർത്താവ് വിപിൻ ഒരു ദയയുമില്ലാത്ത ക്രൂ.രനാണ്. പകൽ മുഴുവൻ അധ്വാനിച്ച് അവൾ തളരുമ്പോഴും, രാത്രിയിൽ മ.ദ്യപിച്ചെത്തി അവളെ ക്രൂ.രമായി ഉപ.ദ്രവിക്കുന്നത് അവനൊരു വിനോദമായിരുന്നു.
ഇതിനെല്ലാം പുറമേ വിപിന്റെ അമ്മാവൻ ശേഖരനും ആ വീട്ടിലെ മറ്റൊരു അധികാരിയായിരുന്നു. അവർ മൂന്നുപേർക്കും മായ എന്നാൽ പകലന്തിയോളം പണിയെടുക്കേണ്ട, ഒരു പ്രതികരണവു മില്ലാത്ത വെറുമൊരു അടിമ മാത്രമായിരുന്നു.
“നിനക്ക് എന്റെ മരുമകൻ വിപിൻ തരുന്ന ആഹാരത്തിന് നന്ദി വേണമടി. ഒന്നിനും കൊള്ളാത്ത നിന്നെയും നിന്റെ രണ്ട് കുരങ്ങന്മാരെയും അവൻ പോറ്റുന്നുണ്ടല്ലോ,” ശേഖരൻ അമ്മാവൻ ഉമ്മറത്തിരുന്ന് പു.കയില ചവച്ചു തു.പ്പിക്കൊണ്ട് പരിഹസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിൽ വി.ഷം നിറഞ്ഞിരുന്നു. മായ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. പ്രതികരിച്ചാൽ അത് മക്കളുടെ നേരെയാകും എന്ന് അവൾക്ക് നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു. അവളുടെ കണ്ണീർത്തുള്ളികൾ ആ കഴുകിക്കൊണ്ടിരുന്ന പാത്രങ്ങളിലേക്ക് വീണുടഞ്ഞു.
പക്ഷേ, ആരും അറിയാത്ത ഒരു വലിയ രഹസ്യം മായയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. എല്ലാവരും ഉറങ്ങിക്കഴയുന്ന, ലോകം നിശ്ശബ്ദമാകുന്ന രാത്രികളിൽ, മക്കളെ രണ്ടുപേരെയും നടുക്കിരുത്തി അവൾ മൊബൈൽ ഫോണിന്റെ ചെറിയ വെളിച്ചത്തിൽ കഥകൾ എഴുതുമായിരുന്നു. ‘കാവ്യധ്വനി’ എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ അവൾ ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ എഴുതിയ കഥകൾ പതിനായിരക്കണക്കിന് വായനക്കാരുടെ നെഞ്ചിലാണ് ഇടം നേടിയത്. ആ അക്ഷരങ്ങളിലായിരുന്നു അവളുടെ ആത്മാവ് ശ്വസിച്ചിരുന്നത്. അത് മാത്രമല്ല, പകൽ സമയങ്ങളിൽ വീട്ടുകാരുടെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് അവൾ ഓൺലൈനിലൂടെ ഒരു ചെറിയ ഹോം-മെയ്ഡ് ബിസിനസ്സും റീസെല്ലിങ്ങും ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
വായനക്കാർ അവളെ ആരാധിച്ചപ്പോഴും, ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് ചെറിയ വരുമാനം ഉണ്ടാക്കിയപ്പോഴും സ്വന്തം വീട്ടിൽ അവൾ വെറുമൊരു മണ്ടിയായിരുന്നു. അവൾ ഫോൺ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഈ എഴുത്തിനും ബിസിനസ്സിനും വേണ്ടിയാണെന്ന് അറിയാതെ, അവൾ വെറുതെ സമയം കളയുക യാണെന്നാണ് വീട്ടുകാർ വിചാരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അതിലൂടെ അവൾക്ക് വലിയൊരു തുക സമ്പാദ്യമായി വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
തന്റെ ചെറിയ ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ ലാഭത്തിൽ കുറച്ചു പൈസയുമായി മക്കൾക്ക് ഒരു പുസ്തകം വാങ്ങാൻ ടൗണിൽ പോയപ്പോഴാണ്, ഒരു വൃദ്ധൻ തളർന്ന കൈകളോടെ അവളുടെ മുന്നിൽ ടിക്കറ്റ് നീട്ടിയത്. ബാക്കി വന്ന തുകയ്ക്ക് അവൾ അവിടുത്തെ ആ വൃദ്ധനിൽനിന്നും ഒരു ലോട്ടറി ടിക്കറ്റ് വാങ്ങി.
വീട്ടിലെ അ.ടിയും വ.ഴക്കും കാരണവും നിത്യേനയുള്ള തിരക്കുകൾകൊണ്ടും അവൾ ആ ടിക്കറ്റിന്റെ കാര്യം പൂർണ്ണമായി മറന്നു പോയി. അത് അവളുടെ പഴയൊരു ഡയറിക്കുള്ളിൽ ഒളിച്ചിരുന്നു.
അന്ന് വൈകുന്നേരം അന്തരീക്ഷം പതിവിലും കൂടുതൽ കനത്തതായിരുന്നു. വിപിൻ പതിവിലും കൂടുതൽ മ.ദ്യപിച്ചാണ് വീട്ടിലെത്തിയത്. ശേഖരൻ അമ്മാവനും ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയും ഉമ്മറത്തുണ്ടായിരുന്നു.
“എടി കാ.ലമാ.ടത്തീ… ഇങ്ങോട്ട് ഇറങ്ങി വാടി!” വിപിൻ ഉച്ചത്തിൽ അലറി. മായ ഭയത്തോടെ ഉമ്മറത്തേക്ക് വന്നു. മക്കൾ രണ്ടും അവളുടെ സാരിത്തുമ്പിൽ പിടിച്ച് പുറകിൽ ഒളിച്ചു.
“എന്റെ കൂട്ടുകാരൻ തമ്പിക്ക് അമ്പതിനായിരം രൂപ കൊടുക്കാനുണ്ട്. നിന്റെ കഴുത്തിലെ ആ മാല ഇങ്ങ് തന്നേക്ക്,” വിപിൻ അവളുടെ കഴുത്തിലെ താലിമാലയിലേക്ക് കൈ നീട്ടി.
“അയ്യോ… അരുത്. ഇത് എന്റെ അമ്മ തന്നതാണ്, എന്റെ താലിയാണ്. ഇത് വിറ്റാൽ എനിക്ക് വേറെ ഒന്നുമില്ല,” മായ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവന്റെ കൈകളിൽ പിടിച്ച് യാചിച്ചു.
“പിന്നെ നിന്നെ ഇവിടെ വെറുതെ താമസിപ്പിച്ചു പോറ്റണോ? മാല തരുന്നില്ലെങ്കിൽ നിന്നെയും നിന്റെ രണ്ടു മക്കളെയും ഞാൻ ഇന്ന് ഈ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറക്കിവിടും!” വിപിൻ അവളെ തള്ളി നിലത്തിട്ടു. ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയും ശേഖരനും അത് കണ്ട് ഒരു ദയയുമില്ലാതെ രസിച്ചു ചിരിച്ചു.
അപ്പോഴാണ് ആ വീട്ടുമുറ്റത്തേക്ക് വലിയൊരു ആഡംബര കാർ വന്നുനിന്നത്. അതിന്റെ തിളക്കം കണ്ട് ഉമ്മറത്തിരുന്നവർ കണ്ണു മിഴിച്ചു. അതിൽനിന്നും സ്യൂട്ട് ധരിച്ച ഒരു യുവാവും പ്രായമായ ഒരാളും ഇറങ്ങിവന്നു. അത് ആ ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്ഫോമിന്റെ മാനേജരും ലോട്ടറി ഏജൻസി ഉടമയുമായിരുന്നു.
”ഇതാണോ ‘കാവ്യധ്വനി’ എന്ന എഴുത്തുകാരിയുടെ വീട്? അതോടൊപ്പം ഇവിടെ ഒരു ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സ് നടത്തുന്ന മായ എന്ന ലേഡി ഉണ്ടോ?” മാനേജർ ഗൗരവത്തിൽ ചോദിച്ചു.
വിപിനും അമ്മാവനും പരസ്പരം നോക്കി.
“ഇവിടെ അങ്ങനെ ആരുമില്ലല്ലോ, അവൾക്ക് എന്ത് ബിസിനസ്സ്!” അമ്മാവൻ പരിഹസിച്ചു.
“ഇല്ല, ഈ വിലാസത്തിലാണ് ഞങ്ങൾ വന്നത്. നിങ്ങളുടെ ഭാര്യ മായ എഴുതുന്ന കഥകൾ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളാണ് വായിക്കുന്നത്. അവരുടെ പുസ്തകം ഇറക്കാൻ വേണ്ടി അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയുടെ അഡ്വാൻസ് ചെക്കുമായാണ് ഞാൻ വന്നത്! കൂടാതെ അവരുടെ ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സ് വിപുലീകരിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇൻവെസ്റ്റ് ചെയ്യാനും തയ്യാറാണ്,” മാനേജർ പറഞ്ഞത് കേട്ട് വിപിന്റെയും അമ്മയുടെയും കണ്ണ് തള്ളി.
വിപിന്റെ കൈകൾ വിറയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോഴാണ് ലോട്ടറി ഏജൻസി ഉടമ മുന്നോട്ട് വന്നത്. “അത് മാത്രമല്ല… ബിസിനസ്സ് ലാഭത്തിൽനിന്ന് കിട്ടിയ പൈസയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞ ദിവസം ഇവർ എടുത്ത അൻപത് കോടിയുടെ ബമ്പർ ലോട്ടറിയുടെ ഒന്നാം സമ്മാനം ഈ മായയ്ക്കാണ്! ടിക്കറ്റ് വിറ്റ വൃദ്ധൻ തന്ന വിലാസം വെച്ചാണ് ഞാൻ ഇങ്ങോട്ട് വന്നത്,” ലോട്ടറി ഏജൻസി ഉടമ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ലോട്ടറിയുടെ നമ്പരും തീയതിയും കേട്ടതും മായ ഓടിച്ചെന്ന് തന്റെ ഡയറിക്കുള്ളിൽനിന്നും ആ ടിക്കറ്റ് എടുത്തുകൊണ്ടുവന്നു. ഏജന്റ് അത് വാങ്ങി നോക്കി ഉറപ്പിച്ചു
അതെ, മായ പോലും അറിയാതെ അവളെ തേടിയെത്തിയ വമ്പൻ ഭാഗ്യം! അൻപത് കോടിയുടെ ലോട്ടറി സമ്മാനം! അൻപത് കോടി എന്ന വാക്ക് കേട്ടതും ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയുടെ കണ്ണുകൾ മുകളിലേക്ക് മറിഞ്ഞു. ശ്വാസം കിട്ടാതെ അവർ നെഞ്ചിൽ കൈവെച്ച് ഉമ്മറത്തെ തിണ്ണയിലേക്ക് തളർന്നുവീണു. “അയ്യോ അമ്മേ!” എന്ന് വിളിച്ച് വിപിൻ ഓടിച്ചെന്ന് നോക്കിയപ്പോഴേക്കും ഭാർഗ്ഗവിയമ്മ പൂർണ്ണമായും അബോധാവസ്ഥയിലായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കോടികളുടെ കിലുക്കം താങ്ങാൻ ആ മനസ്സിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ശേഖരൻ അമ്മാവന്റെ മുഖത്തെ ചോരയാകെ ഒലിഞ്ഞുപോയി, അദ്ദേഹം എന്തുചെയ്യണമെന്നറിയാതെ തരിച്ചുനിന്നു.
അപ്പോഴേക്കും നാട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും ആ വീട്ടിലേക്ക് തടിച്ചുകൂടിയിരുന്നു. രണ്ട് മക്കളും വിശ്വസിക്കാനാകാതെ അമ്മയുടെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി.
“അമ്മേ… അപ്പൊ നമ്മൾ പാവങ്ങളല്ലേ? അമ്മയുടെ കയ്യിൽ ഇത്രയും പണമുണ്ടായിരുന്നോ?” മൂത്ത മകൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു. മായ മക്കളുടെ തലയിൽ തലോടിക്കൊണ്ട് ചിരിച്ചു: “അതെടാ കണ്ണാ… പണം കണ്ട് നിങ്ങൾ വഴിതെറ്റാതിരിക്കാൻ അമ്മ മനഃപൂർവ്വം ഒളിപ്പിച്ചതാ. പക്ഷേ ഇനി നിങ്ങൾ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല”. “നിങ്ങൾ വിചാരിക്കുന്നതുപോലെ ലോട്ടറി അടിച്ച വിവരം ഞാൻ ഇപ്പോഴല്ല അറിയുന്നത്…” മായ ശബ്ദത്തിൽ ഒട്ടും പതറിച്ചയില്ലാതെ ശാന്തമായി പറഞ്ഞു. അത് കേട്ട് വിപിനും അമ്മാവനും ഞെട്ടി വിറച്ചു. ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയെ പതുക്കെ എഴുന്നേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ വിപിൻ തിരിഞ്ഞുനോക്കി.
“എന്ത്! നീ ഇതൊക്കെ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരുന്നെന്നോ? എന്നിട്ടാണോ ഒന്നും അറിയാത്തതുപോലെ ഈ പഴയ സാരിയും ഉടുത്ത് പട്ടിണിപ്പാവമായി ഇവിടെ കിടന്നത്?” വിപിൻ അവിശ്വാസത്തോടെ ചോദിച്ചു.
“അതെ…” മായ തന്റെ രണ്ട് മക്കളെയും അരികിലേക്ക് ചേർത്തുനിർത്തി ഗാംഭീര്യത്തോടെ പറഞ്ഞു. “എനിക്ക് ഓൺലൈൻ ബിസിനസ്സിൽനിന്നും എഴുത്തിൽനിന്നും ലക്ഷങ്ങൾ വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ലോട്ടറി അടിച്ച വിവരവും ഞാൻ അറിഞ്ഞിരുന്നു. എനിക്ക് വേണമെങ്കിൽ അന്നേ ഈ പടിയിറങ്ങി പോകാമായിരുന്നു. കോടീശ്വരിയായി ജീവിക്കാമായിരുന്നു.”
“പെട്ടെന്ന് കയ്യിലേക്ക് കോടികൾ വന്നു ചേർന്നാൽ എന്റെ മക്കൾ പണത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ വഴിതെറ്റിപ്പോകുമോ എന്ന് ഞാൻ ഭയന്നു. കഷ്ടപ്പാട് എന്തെന്നറിയാതെ, മനുഷ്യനെ ബഹുമാനിക്കാൻ പഠിക്കാതെ അവർ വളരരുത് എന്ന് എനിക്കുണ്ടായിരുന്നു. അധ്വാനത്തിന്റെ വിലയും വിനയവും അവർ പഠിക്കണമായിരുന്നു. അതിനുവേണ്ടിയാണ് ഞാൻ ഈ കോടികളെല്ലാം ബാങ്കിൽ രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ച്, നിങ്ങളുടെ പീ.ഡനങ്ങൾ പോലും സഹിച്ച് ഒരു പാവപ്പെട്ടവളായി ഇവിടെ ജീവിച്ചത്”. അപ്പോഴേക്കും വിപിന്റെയും അമ്മാവന്റെയും ഭാവം മാറി. കോടികളാണ് കൺമുന്നിൽ! ബോധം തെളിഞ്ഞ് പതുക്കെ കണ്ണ് തുറന്ന ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയും ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിപിൻ പെട്ടെന്ന് ഓടിവന്ന് മായയുടെ കാലിൽ വീണു.
“മായേ… എന്നോട് ക്ഷമിക്കെടി. മ.ദ്യം തലയ്ക്ക് പിടിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ എന്തൊക്കെയോ കാട്ടിക്കൂട്ടി. നീ എന്റെ ലക്ഷ്മിയല്ലേ… നീ ഈ പടിയിറങ്ങി പോകല്ലേടി,” വിപിൻ അവളുടെ കാലുകൾ പിടിച്ച് കരയാൻ തുടങ്ങി.
ബോധംകെട്ടുവീണ ഭർത്താവിന്റെ അമ്മയും പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റ് കൈകൾ കൂപ്പി മുന്നോട്ട് വന്നു. “അതെ മോളെ മായേ… ഓർത്തപ്പോൾ എന്റെ നെഞ്ച് പൊട്ടുന്നു. വിപിൻ അങ്ങനെ ചെയ്തപ്പോൾ തടയാത്തതിന് ഈ അമ്മയോട് ക്ഷമിക്ക്. ഞങ്ങൾ നിന്നെ രാജ്ഞിയെപ്പോലെ നോക്കിക്കോളാം,” ഭാർഗ്ഗവിയമ്മയും അമ്മാവനും കൈകൾ കൂപ്പി അവളുടെ മുന്നിൽ വന്നുനിന്നു. ഇത്രയും കാലം അവളെ തിരിഞ്ഞുനോക്കാത്ത ദൂരത്തുള്ള ബന്ധുക്കളും പെട്ടെന്ന് അവൾക്ക് ചുറ്റും കൂടി സ്തുതി പാടാൻ തുടങ്ങി.
പക്ഷേ മായയുടെ മുഖത്ത് ഒരു പുച്ഛച്ചിരി മാത്രമാണ് ഉയർന്നത്. അതുവരെ എല്ലാം സഹിച്ച, അടുക്കളച്ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിയ ആ പാവം പെണ്ണല്ലായിരുന്നു അവൾ ഇപ്പോൾ.
“മാറി നിൽക്കടാ അങ്ങോട്ട്!” മായ ഒരൊറ്റ അലർച്ചയായിരുന്നു. ആ ശബ്ദത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ വിപിൻ ഭയന്ന് പുറകോട്ടു മാറി.
“എന്റെ കയ്യിൽ പണമില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ഈ രണ്ട് കുഞ്ഞുങ്ങളും ഞാനും പട്ടിണി കിടന്ന പ്പോൾ, നരകയാതന അനുഭവിച്ചപ്പോൾ എവിടെയായിരുന്നു നിങ്ങളുടെ ഈ സ്നേഹം? എന്റെ കഴുത്തിലെ താലിമാല ഊരി വാങ്ങാൻ നോക്കിയപ്പോഴോ? അപ്പോഴൊന്നും തടയാത്തവരാ ഇപ്പൊ ഈ പണം കണ്ട് എന്റെ കാലു പിടിക്കാൻ വരുന്നത്!”
അവൾ മാനേജരുടെ കയ്യിൽനിന്നും ആ അഞ്ച് ലക്ഷത്തിന്റെ ചെക്ക് വാങ്ങി വിപിന്റെ മുഖത്തേക്ക് വലിച്ചെറിഞ്ഞു.
“നിന്റെ കടങ്ങൾ തീർക്കാൻ നീ എന്റെ താലി ചോദിച്ചില്ലേ? ദാ… ഇത് വെച്ച് നിന്റെ കടങ്ങൾ തീർത്തോ. ഇനി നിന്റെയോ ഈ കൂടെ നിൽക്കുന്ന ബന്ധുക്കളുടെയോ ഒരു തണലും എനിക്കും എന്റെ മക്കൾക്കും വേണ്ട. മനുഷ്യന്റെ വില നോക്കാതെ പണത്തിന്റെ പുറകെ ഓടുന്ന നിങ്ങളെയൊക്കെ അറപ്പോടെ മാത്രമാണ് എനിക്ക് കാണാൻ കഴിയുക!”
മായ തന്റെ രണ്ട് മക്കളുടെയും കൈകളിൽ ശക്തമായി പിടിച്ചു. മക്കൾ അമ്മയുടെ ഈ പുതിയ ഭാവം കണ്ട് അത്ഭുതത്തോടെയും അഭിമാനത്തോടെയും നോക്കി.
“നടക്കടാ മക്കളെ…” തങ്ങളെ എന്നും അ.ടിച്ചമർത്തിയ ഭർത്താവിന്റെയും ബന്ധുക്കളുടെയും മുന്നിൽനിന്ന്, സ്വന്തം അധ്വാനം കൊണ്ടും ദൈവം കൊടുത്ത സൗഭാഗ്യം കൊണ്ടും തലയുയർത്തിപ്പിടിച്ച് മായ ആ പടിയിറങ്ങി. മുറ്റത്ത് കിടന്ന ആ ആഡംബര കാറിലേക്ക് അവൾ മക്കളോടൊപ്പം കയറി.
അവൾ കാത്തിരുന്ന, അവൾ രഹസ്യമായി പടുത്തുയർത്തിയ ആ കോടികളുടെ പുതിയ സൗഭാഗ്യത്തിലേക്ക് കാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങുമ്പോൾ, വിപിനും കൂട്ടരും പാതയോരത്ത് കൈകൂപ്പി കണ്ണീരോടെ നോക്കിനിൽക്കുകയായിരുന്നു… ഇരുളിൽ നിന്നും വെളിച്ചത്തിലേക്കുള്ള ആ യാത്ര മായയുടെയും മക്കളുടെയും പുതിയൊരു ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു.
ശുഭം